Fotostrzenie się skóry

Czym jest fotostarzenie?

Fotostarzenie to  termin obejmujący starzenie sie skóry pod wpływem promieniowania UV. Jest on często  utożsamiany ze starzeniem skóry wyłacznie pod wpływem nadmiernego opalania na słońcu lub w solarium.

Fotostarzenie to pojecie jednak dużo szersze: jest to proces niekorzystnych zmian mutagennych jako skutek skumulowanego działania promieniowania typu słonecznego (źródła sztuczne to m.in. solarium, lampy rtęciowe, światła halogenowe czy niektóre typy lasera). Promieniowanie ultrafioletowe mające wpływ na mechanizm fotostarzenie się skóry to dwa główne podzakresy:

  • 90-95% promieniowania to UVA (320 nm-380 nm) niskoenergetyczne, ale docierajace poprzez naskórek do skóry własciwej. Skutki to niekontrolowane uszkodzenia naskórka prowadzące m.in. do hiperkeratynizacji, degradacji włókien kolagenowych i elastycznych, mutacji DNA keratynocytów, osłabienia mechanizmów odpornosciowych, teleangiektazji (uszkodzenia I kruchości naczyń krwionośnych), zaburzeń pigmentacji skóry i w konsekwencji do wystąpienia zmian barwnikowych. Natężenie tego promieniowania jest takie samo przez cały dzien, niezależnie od pogody i pory roku. Przenika przez chmury, szyby okienne i samochodowe. Jest “podstepnym” czynnikiem starzenia – zmiany się kumulują, są przy tym pozornie niewidoczne i przyśpieszają starzenie skóry “bez ostrzeżenia”
  • promieniowanie UVB (290-320 nm) stanowi 1-5% promieniowania UV, jest wysokoenergetyczne, kumuluje się głównie w warstwie rogowej naskórka, powoduje rumień i oparzenia słoneczne. Wsród mechanizmów fotostarzenia należy podkreslic rolę nadmiaru [naruszenie równowagi prooksydacyjnej i antyoksydacyjnej] wolnych rodników, który nie

może być zneutralizowany przez mechanizmy obronne organizmu. Nastepuje “stres oksydacyjny” i powstawanie reaktywnych form tlenu RFT, prowadzących do szkodliwych procesów fizjologicznych uszkadzajacych komórki, a w tym do uszkodzenia, a wreszcie całkowitej degeneracji włókien kolagenowych.

Istotną rolę w całym procesie odgrywają metaloproteinazy, które w stanie równowagi regulują syntezę kolagenu – uaktywnione ponad stan równowagi przez promieniowanie UV, stają się jednak czynnikiem degradującym. Włókna elastyny także ulegają uszkodzeniom – zsieciowane konglomeraty elastyny przez degradacje fibryliny gromadza sie na granicy skórno naskórkowej dając efekt spłaszczenia i niespójnosci obu warstw. W efekcie skóra traci elastyczność i sprężystość, staje się wiotka, traci zdrowy koloryt.

W odpowiedzi na promieniowanie UV komórki skóry uruchamiaja mechanizmy obronne, a niektóre z nich to:

  • wzrost wytwarzania melaniny absorbującej promieniowanie UVA i UVB, która chroni DNA komórek. Nagromadzenie melaniny w komórkach objawia sie często utrwalonymi zmianami barwnikowymi. Ciemniejsze, nieregularne plamy zwykle pojawiaja sie na twarzy, dłoniach, dekolcie, przedramionach czyli częściach ciała najczęściej poddawanych działaniu słonca. Problem dotyczy także delikatnej skóry pod oczami i na powiekach, również narażonej na ekspozycję na promieniowanie UV
  • pobudzenie keratynizacji – warstwa rogowa odbija i częściowo pochłania promieniowanie, jednak częstym skutkiem jest nadmierny jej przerost prowadzący do hiperkeratynizacji; promieniowanie UV pobudza komórki skóry do podziałów i przyspiesza proces rogowacenia naskórka.

Jak fotostarzenie wpływa na wygląd skóry?

Procesy fotostarzenia prowadzą do istotnych, kumulujacych sie zmian w wyglądzie i strukturze skóry. Ich następstwem jest pojawienie się i pogłębienie zmarszczek i bruzd, skóra staje się wiotka, nieelastyczna, z przebarwieniami i plamami pigmentacyjnymi. Dodatkowo skóra jest przesuszona, widać oznaki nadmiernego rogowacenia i zmian przerostowych [słonecznych i łojotokowych], szorstka i podrażniona, z rozszerzonymi porami i zaskórnikami [ tzw.blackheads, których ciemny kolor wynika z utleniania sie sebum i zanieczyszczen gromadzacych sie w porach skóry oraz whiteheads zamykajace pory skóry].

Zjawisko dotyczy także skóry tłustej i trądzikowej- ekspozycja na słonce skóry tłustej pozornie przynosi poprawę, jest ona jednak chwilowa – po dłuższym czasie ekspozycji warstwa rogowa pogrubia się, ilosc sebum pod wpływem UV zwiększa się, ujscia porów ulegają zablokowaniu, tworzą się zaskórniki i powstają nowe stany zapalne ze zwielokrotnioną siłą.

Ważne jest również to, że pojawiające się zmiany barwnikowe mogą mieć różne podłoże – np. na skutek przyjmowania hormonów lub substancji fototoksycznych i fotoalergizujacych (np.leków, niektórych ziół), na skutek niektórych schorzeń organizmu – zawsze jednak mają związek z promieniowaniem UV, które zwiększa ryzyko ich pojawienia się oraz intensywność.

You may also like...

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *